Czy symbol Polskiej Prezydencji w EU powinien odwoływać się do symboliki Solidarności?

Consulting strategiczny Branding Opakowania

Prezydencja w Brukseli

Co sześć miesięcy kolejne państwo członkowskie Unii Europejskiej sprawuje Prezydencję, czyli przewodniczy pracom Rady Unii Europejskiej. Na ten czas staje się ono gospodarzem większości unijnych wydarzeń, jest odpowiedzialne za organizację spotkań UE, wyznacza kierunek polityczny wspólnoty oraz dba o jej bezpieczeństwo i integrację. W połowie tego roku (1 lipca 2011) Przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej obejmie Polska.

Prezydencja to także szansa na promocję – państwo, które ją sprawuje wychodzi na pierwszy plan na wszystkich polach aktywności Unii. Ma szansę pokazać swoją tożsamość i podkreślić swoje atuty zarówno na rynku wewnętrznym, jak i poza granicami kraju.

Znak Prezydencji

O marketingowym potencjale tego wydarzenia świadczy między innymi fakt nadawania mu, odrębnej dla każdego państwa, identyfikacji wizualnej. Logo to nieodłączny symbol każdej unijnej prezydencji. Jest ono czymś więcej niż tylko znakiem graficznym – to komunikat, który państwo przekazuje o sobie, swoich osiągnięciach i celach. Logo Prezydencji danego kraju jest eksponowane podczas różnych unijnych wydarzeń, pojawia się na akcesoriach konferencyjnych, w serwisach internetowych, jest nim opatrzona także korespondencja administracyjna wysyłana we wszystkich państwach członkowskich.

10 maja zaprezentowane zostało logo polskiej Prezydencji w Unii Europejskiej. Tworzy je sześć połączonych ze sobą, skierowanych ku górze kolorowych strzałek, które przypominają trzymające się za ręce postaci. Przy ostatniej z nich znajduje się flaga Polski – taka jak w legendarnym napisie „Solidarność”, a prawym dolnym rogu umieszczony został adres oficjalnej strony www: PL2011.eu. Autorem tego znaku jest Jerzy Janiszewski, ceniony scenograf i grafik, który prawie 31 lat temu, podczas Strajków Sierpniowych, zaprojektował logo „Solidarności”. Ten namalowany pędzlem napis stał się historycznym symbolem demokratycznych przemian i polskiej drogi do wolności, obiegł cały świat, stając się jednym z najbardziej znanych znaków graficznych światowej kultury.

Logo-polskiej-Prezydencji

Wybrany przez rząd logotyp, jak to bywa w przypadku tego typu projektów, wzbudził spore kontrowersje. Od strony formalnej zarzucana jest mu przede wszystkim zbyt swobodna kompozycja, błędy w konstrukcji i trochę przestarzała stylistyka. Przekazywane w znaku treści także nie są wolne od krytyki. W Internecie znaleźć można wiele negatywnych opinii na temat bezpośredniego odwołania do symbolu „Solidarności” jako ciągłego spoglądania wstecz. Krytykowany jest też wykorzystany motyw wzrostu – pojawiły się nawet „poprawione wersje” logo z wyjaśnieniem co konkretnie w Polsce wzrasta (podatki, ceny, bezrobocie, deficyt budżetowy i… zadowolenie rządu).

Argumenty przeciwników wybranego logotypu nie są bezpodstawne, w tym znaku można jednak znaleźć sporo pozytywów. Motyw „Solidarności” to, w pewnym sensie, nasz „towar eksportowy” – jest to prawdopodobnie najlepiej rozpoznawalny symbol wiążący się z sukcesem Polski. Na świecie mamy tylko kilka aktualnych, pozytywnie kojarzonych „marek” (ikony takie, jak Wałęsa, Kubica, Małysz) – warto przypomnieć Europie i światu o wydarzeniach związanych z demokratycznymi przemianami lat 80’ XX wieku (zwłaszcza w kontekście obecnej sytuacji).

Logotyp polskiej Prezydencji w Unii nie jest tworem przypadkowym – u jego podstaw znajdują się określone wartości, które dominować mają przez najbliższe pół roku. Są to dynamika, pozytywna energia i solidarność. W założeniach logo Prezydencji ma pokazać Polskę jako nowoczesne i młode duchem państwo, potrafiące inicjować pozytywne zmiany w całej Europie. Wobec tej koncepcji wybór motywu „Solidarności” wydaje się wyjątkowo trafny.

Poprzednicy

W większości logotypów poprzednich Prezydencji nie było żadnej historii – znaki te bazowały głównie na narodowych barwach. Hiszpania, Belgia i Węgry posiadały wspólne logo o takim samym schemacie, różniące się tylko kolorem i końcówką adresu www. Element wspólny dla wszystkich logotypów to nawiązanie do Unii Europejskiej poprzez stylizację liter „EU” – jedynie Francja wprowadziła motyw flagi wspólnoty (za co została skrytykowana przez obywateli). Najbardziej oszczędnym w formie i najtrudniejszym do oceny jest logo czeskiej Prezydencji, które zupełnie się z tym krajem nie kojarzy (zarzucano mu natomiast podobieństwo do podstawowego logotypu Google).

Przechwytywanie

Dobre praktyki

Brandowane są także inne wydarzenia ważne dla państw-gospodarzy. Przykładem mogą być Mistrzostwa w piłce nożnej – są to imprezy przyciągające kibiców z całego świata (Europy), zwracające uwagę na kraj, w którym się odbywają. Logotypy tych imprez są atrakcyjniejsze wizualnie, co wynika z ich bardziej komercyjnego charakteru, wszystkie wykorzystują też motyw piłki i zawierają identyfikujący je rok. Poza tym niektóre z nich nawiązują do symboliki, folkloru, lub kolorystyki charakterystycznych dla danego kraju (np. góry w przypadku znaku Austrii i Szwajcarii, stylizacja postaci w logo RPA, czy elegancka typografia Japonii i Korei).

Przechwytywanie2

Podsumowując wcześniejsze rozważania stwierdzić można, że każde duże, medialne wydarzenie jest szansą dla kraju, który je organizuje. Daje wiele możliwości prezentacji atutów i, w tym kontekście, państwo należy traktować jak „produkt”, dla którego stworzyć można spójną i efektywną strategię promocji. Podstawowym sygnałem wysyłanym przez państwo-organizatora powinna być przemyślana identyfikacja wizualna wydarzenia, szczególnie jego logotyp. Musi być on dostosowany do charakteru imprezy i zawierać elementy narodowej symboliki komunikujące to, co w danym kraju jest najlepsze. Zwiększa to szanse, że osoby mające kontakt z przekazem właśnie z tymi zaletami będą w przyszłości dany kraj kojarzyły.

Według tych kryteriów wybór symbolu „Solidarności” jako motywu graficznego w logotypie Polskiej Prezydencji w Unii Europejskiej wydaje się być oczywisty.

 

Adam Michańków |

Brand Strategy Director

PUBLISHED: 20/05/2015

TAGS:

logotyp